Šta su perianalne fistule?
Perianalna fistula je abnormalni kanal koji povezuje unutrašnjost analnog kanala ili završnog dela debelog creva sa kožom oko anusa. Najčešće nastaje kao posledica prethodnog analnog apscesa, kada nakon pražnjenja ili hirurškog lečenja infekcije ostane kanal koji se ne zatvara spontano.
Perianalne fistule mogu značajno narušiti kvalitet života zbog bola, otoka, sekrecije i učestalih infekcija. Pravovremena dijagnostika i odgovarajuće lečenje omogućavaju trajno rešavanje problema kod većine pacijenata.
Zašto nastaju?
Najčešći uzrok perianalne fistule je infekcija analnih žlezda koja dovodi do stvaranja apscesa. Nakon što se apsces isprazni, kod dela pacijenata ostaje trajni kanal – fistula.
Ređi uzroci uključuju:
- Kronovu bolest
- Povrede analne regije
- Komplikacije nakon operacija
- Tuberkulozu i druge infekcije
- Zračenje male karlice
- Maligne bolesti (veoma retko)
Simptomi
Najčešći simptomi perianalne fistule su:
- Sekrecija gnoja ili sukrvice iz otvora pored anusa
- Povremeni ili stalni bol oko anusa
- Otok i crvenilo
- Ponavljanje apscesa
- Neprijatan miris sekreta
- Svrab i iritacija kože
- Nelagodnost pri sedenju ili pražnjenju creva
Kod nekih pacijenata simptomi mogu biti blagi između epizoda akutne infekcije.
Dijagnostika
Dijagnoza se postavlja na osnovu:
- Razgovora sa pacijentom
- Kliničkog pregleda
- Digitorektalnog pregleda
- Anoskopije ili rektoskopije
Kod složenijih fistula mogu biti potrebne dodatne dijagnostičke metode:
- Magnetna rezonanca (MRI) male karlice
- Endoanalni ultrazvuk
- Laboratorijske analize kada postoji sumnja na infekciju ili inflamatornu bolest creva
Lečenje
Perianalne fistule se u najvećem broju slučajeva ne mogu izlečiti lekovima. Definitivno lečenje je hirurško, a izbor metode zavisi od položaja i složenosti fistule.
Mogućnosti lečenja uključuju:
- Fistulotomiju
- Postavljanje setona
- Fistulectomiju
- Sfinkter-štedeće procedure kod kompleksnih fistula
- Savremene minimalno invazivne metode kod pažljivo odabranih pacijenata
Cilj lečenja je uklanjanje fistule uz maksimalno očuvanje funkcije analnog sfinktera i sprečavanje inkontinencije.
Oporavak nakon operacije
Većina pacijenata se brzo vraća svakodnevnim aktivnostima. Tok oporavka zavisi od vrste zahvata i složenosti fistule.
Tokom oporavka preporučuje se:
- Redovna higijena analne regije
- Tople sedeće kupke
- Ishrana bogata vlaknima
- Dovoljan unos tečnosti
- Izbegavanje naprezanja tokom pražnjenja creva
- Redovne kontrolne preglede prema preporuci hirurga
Moguće komplikacije
Ukoliko se ne leči, perianalna fistula može dovesti do:
- Ponavljanih apscesa
- Širenja infekcije
- Nastanka složenijih fistula
- Hroničnog bola
- Ožiljaka i promena tkiva
Zbog toga je važno javiti se lekaru čim se pojave simptomi.
Kada se javiti lekaru?
Obratite se specijalisti ukoliko primetite:
- Gnojnu ili krvavu sekreciju pored anusa
- Bol i otok oko anusa
- Ponavljanje analnih apscesa
- Dugotrajnu iritaciju ili ranicu koja ne zarasta
- Povišenu telesnu temperaturu uz bol u analnoj regiji
Rana dijagnoza omogućava jednostavnije lečenje i smanjuje rizik od komplikacija.
Zašto odabrati Family Medica Domove zdravlja, poliklinike i ordinacije?
U Family Medica domovima zdravlja, poliklinikama i ordinacijama pacijentima pružamo stručan pregled, preciznu dijagnostiku i individualni plan lečenja perianalnih fistula. Koristimo savremene dijagnostičke i terapijske pristupe sa ciljem trajnog rešavanja problema, očuvanja funkcije analnog sfinktera i što bržeg oporavka.
Zakažite pregled ukoliko imate simptome koji ukazuju na perianalnu fistulu ili ste već imali analni apsces. Pravovremeno lečenje značajno povećava uspešnost terapije i smanjuje mogućnost ponovnog javljanja bolesti.
